Q-KOORTS

de Australische tekenbeetkoorts

Rogier Verberne
met tekeningen van Marisca Bruinooge-Verberne

Vaccinatie

Pokkenvirus (koepokken en mensenpokken)

In 1796 stierven in Frankrijk 24.000 mensen aan pokken. Inmiddels is deze virusziekte uitgeroeid. Daarbij is gebruik gemaakt van een ontdekking door de Engelse arts Jenner. Hij werd door een boerin opmerkzaam gemaakt op het feit dat melksters van koeien beschermd leken tegen pokken. Jenner entte daarop een jongen met vocht uit de goedaardige koepokken. Enige tijd later besmette hij hem met mensenpokken. De jongen werd niet ziek. Door de inenting met het goedaardige pokkenvirus van de koe was hij immuun geworden voor het gevaarlijke pokkenvirus van de mens. Daarmee heeft Jenner het principe ontdekt van vaccinatie (vaccinia = koepokken). Vaccinatiecampagnes tegen pokken volgden en die bleken zo effectief dat de World Health Organisation (WHO) de wereld in 1980 vrij heeft verklaard van pokken.

oude melkkoe

Koeien waren dragers van een laag-pathogeen pokkenvirus

Q-koortsbacterie (geitenstam en mensenstam)

In april 2009 werd door het Centraal Veterinair Instituut (CVI) vastgesteld dat de Q-koortsbacterie die bij geiten abortus (verwerpen) veroorzaakt niet precies dezelfde is als de bacteriestam van mensen met ernstige Q-koorts. Bovendien bleek bij bloedonderzoek dat de meeste geitenhouders (83%) afweerstoffen hebben tegen de bacterie zonder ziek te zijn geweest. Besmetting met de Q-koortsbacterie van geiten veroorzaakt dus geen of weinig ziekteverschijnselen bij mensen: de bacterie is goedaardig. Na zo’n infectie gaan mensen wel afweerstoffen produceren tegen Q-koorts (immuniteit opbouwen). Daardoor biedt een besmetting met de goedaardige bacteriestam van geiten waarschijnlijk bescherming tegen een latere infectie door andere stammen van de Q-koortsbacterie die voor mensen gevaarlijk zijn. Welke dieren dragers zijn van de gevaarlijke Q-koortsbacteriën is nu nog onbekend.

geiten

Geiten zijn dragers van een laag-pathogene Q-koortsbacterie

Conclusies

1. Besmetting met koepokken maakte mensen niet ziek; het bood bescherming tegen latere infecties met gevaarlijke mensenpokken.
2. Besmetting met de Q-koortsbacterie van geiten maakt mensen niet ziek; waarschijnlijk biedt het bescherming tegen latere infecties met gevaarlijker stammen van de Q-koortsbacterie.

andere e-boeken van Rogier Verberne
Veterinaire Verhalen over Vee en Paarden
Jeugddiabetes en Ouderdomssuiker
Vergelijking van racefiets en ligfiets