Q-KOORTS

de Australische tekenbeetkoorts

Leo Rogier Verberne
met tekeningen van Marisca Bruinooge-Verberne




7. Vaccinatie


Pokken
In 1796 stierven in Frankrijk nog 24.000 mensen aan pokken. Inmiddels is deze virusziekte uitgeroeid (4). Daarbij is gebruik gemaakt van een ontdekking door de Engelse arts Jenner die hij heeft gepubliceerd in 1798 (5). Hij werd door een boerin opmerkzaam gemaakt op het feit dat melksters van koeien deze dodelijke ziekte niet kregen. Jenner veronderstelde een verband met de pokken op de spenen van koeien. Daarom entte hij een jongen met het vocht dat hij uit deze koepokken haalde. Enige tijd later besmette hij hem met mensenpokken (Variola major). De jongen werd hiervan niet ziek: door de inenting met het goedaardige pokkenvirus van de koe was hij immuun geworden voor het gevaarlijke pokkenvirus van de mens. Daarmee heeft Jenner het principe ontdekt van vaccinatie (Vaccinia = koepokken). Campagnes met deze vaccinatiemethode volgden en die bleken zo effectief dat de WHO (World Health Organisation) de wereld in 1980 vrij heeft verklaard van (mensen)pokken.

oude melkkoe

koeien waren soms dragers van een laag-pathogeen pokkenvirus

Q-koorts
Door het CVI (Centraal Veterinair Instituut van Wageningen UR) werd onlangs vastgesteld dat de belangrijkste van de Q-koortsbacteriën die bij geiten abortus (verwerpen) veroorzaakt niet van hetzelfde genotype is als de bacteriën van 3 patiënten met Q-koorts die in het CWZ (Canisius Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen) werden behandeld (3). Bij eerder bloedonderzoek van Nederlandse geitenhouders bleek dat 83% van hen afweerstoffen had tegen de ‘geitenbacterie’ zonder ziek te zijn geweest door Q-koorts (1). Infectie met deze bacterie van geiten veroorzaakt dus geen of maar heel milde ziekteverschijnselen bij gezonde mensen. Die gaan na een dergelijke besmetting wel afweerstoffen produceren (immuniteit opbouwen) maar ze worden niet ziek. Waarschijnlijk bieden die afweerstoffen vervolgens bescherming tegen latere infecties met een agressieve stam van de Q-koortsbacterie. Daarmee heeft een besmetting met de goedaardige bacteriestam van geiten bij gezonde mensen dezelfde werking als een vaccin tegen Q-koorts.

geiten

geiten zijn soms dragers van een laag-pathogene Q-koortsbacterie

Conclusies
1. Besmetting met koepokken maakte mensen niet ziek; het bood bescherming tegen latere infecties met de gevaarlijke mensenpokken.
2. Besmetting met de Q-koortsbacterie van geiten maakt gezonde mensen niet ziek; waarschijnlijk biedt het bescherming tegen latere infecties met een gevaarlijke stam van de Q-koortsbacterie.

Bronnen
1. Beroepsziekten.nl 27-04-2010: Risico op Q-koorts overstijgt geitenboerderij. http://www.beroepsziekten.nl/content/risico-op-q-koorts-overstijgt-geitenboerderij
2. Ley PA van der: Vaccinatie tegen Q-koorts. Infectieziekten Bulletin nov. 2010
3. Roest HIJ, Ruuls RC, Tilburg JJ, Nabuurs-Fransen MH, Klaassen CH, Vellema P, van der Brom R, Dercksen D, Wouda W, Spierenburg M, Buijs R, de Boer AG, Willemsen PThJ, Zijderveld FG van: Molecular Epidemiology of Coxiella burnetii from ruminants in Q fever outbreak, the Netherlands. Emerg Infect Dis. 2011; 17: 668-675
4. Wikipedia: Pokken http://nl.wikipedia.org/wiki/Pokken
5. Wikipedia: Edward Jenner http://nl.wikipedia.org/wiki/Edward_Jenner

lees verder

© Leo Rogier Verberne
ISBN/EAN: 978-90-818362-0-3
www.q-koortsbesmetting.nl